• Twitter
  • Facebook
  • Youtube
  • Instagram

Eski Vakıflar Çarşısı / Yeni Laleli Pazarı

Eski Vakıflar Çarşısı / Yeni Laleli Pazarı

HABERLER | 18 Mayıs 2015 - 11:16

Laleli pazarı ya da eski adıyla Vakıflar çarşısının çok eski bir tarihi var. 1950’lerde toprağın altından çıkarılarak tekrar hayata kazandırılan bu çarşı, günümüze kadar birçok esnafın ekmek teknesi olurken, bu vesileyle tarihimiz de nefes almaya devam ediyor.

Bazen önünden defalarca geçmemize rağmen, fark edemeyiz köklü tarihimizi oluşturan mihenk taşlarını. İstanbul, tarihi Eminönü yarımadası; geçmişten bugüne birçok esnafın kalbinin attığı yerdir. Kapalıçarşı, Mısır Çarşısı ve Lalelideki esnaf ve sanatkârlar günümüzün zor koşullarında faaliyetlerini sürdürmekle kalmaz, geçmişimizden gelen ticaret anlayışını ve hatta bulundukları yerlerin tarihi dokusunu da korumaya çalışırlar. Tarihi Laleli Camisi’nin altında bulunan meşhur Laleli Pazarı da gerek tarihi geçmişi gerek ise ticari canlılığını koruyan bir yer olması bakımından dikkate şayandır.

Tarihi çarşı, toprağın altından çıkarılmış

Laleli Pazarı esnafından olan derici Mehmet Ceylan, çarşının tarihiyle ilgili, ilk olarak burasının halk arasında, eski adı olan Vakıflar Çarsı olarak da bilindiğini belirtti. Eskiden Osmanlı ordularının da bulunup tören yaptığı yer olan Ordu caddesinde bulunan bu çarşının, içinde bulunduğu esnaf da ekonomik koşullar nedeniyle zamanla değişti. Bu konuda, Mehmet Ceylan bildiklerini şu şekilde dile getirdi: “Adnan Menderes zamanında bu caminin temeli, yani şuan çarşının olduğu yer, toprakla doluymuş. 1950’lerde burası temizlenip restore edilmiş. Dahası o dönemde Türkiye’de ne kadar il varsa, o sayıda dükkan açılmış ve her dükkan kendi iline mahsus satışlar yapmış. Bu 1970’lere kadar bu şekilde giderken 1980’lerde gümüşçüler, 1990’larda tekstilciler bu çarşıda faaliyetlerini sürdürmüştür. 2004 yılından beri ise çoğunluklu olarak derici esnafın bulunduğu bir çarşı haline gelmiştir.”

Fire deri parçalarından üretim yapılıyor

Vakıf’tan kiraladıkları bu çarşıda yaklaşık 56 tane dükkan var. Bunların 35 kadarı derici dükkanı iken diğerleri oyuncakçı, kemerci, bavul-çanta ve tekstille ile ilgili dükkanlardır. Buradaki deri dükkanlarının ise ilginç bir hikayesi var. Genellikle Güneşli ve Zeytinburnu’nda oturan çarşının çoğunluğunu oluşturan Afgan ve Özbek kökenli esnaflar, büyük deri firmalarının fire veren deri parçalarını toplayıp ve evlerine yakın atölyelerinde o parçaları birleştirerek ürünlerini yapıyorlar. Elde edilen bu natürel ürünler sayesinde hem çarşıda perakende satış, hem de Ukrayna, Rusya, Özbekistan, Türkmenistan ve Avrupa ülkelerine ithalat yapılıyor. Bir nevi, Ceylan’ın dediği gibi firelerden devlete para kazandırılıyor.

Laleli Cami Hakkında:

Cami kompleksi 1783 yılındaki bir yangında tahrip oldu ve kısa bir süre sonra onun tamamlanmasıyla cami yeniden derhal inşa edildi. 1911 yılındaki yangın medreseyi ve onu takip eden yol yapım çalışmaları ise caminin diğer pek çok ek yapılarını tahrip etti. Caminin hamamı yıkılmıştır.

Caminin mimarı Mehmed Tahir Ağa'dır.[1] Ancak dönemin baş mimarı Hacı Ahmed Ağa'nın da inşasına katkısı olmuş olabileceği sanılmaktadır. Cami adını o zamanlar yakınında bulunan (1950'li yıllarda yıkılmış) Laleli Baba türbesinden almıştır. Padişahlar tarafından inşa edilmiş son külliye olan Laleli Külliyesi içinde yer alır.

Caminin elemanları bir bodrum üzerindedir. Barok üslupta, kare ve mihrap çıkıntılıdır. Ana kubbe 8 sütuna oturur. Çevresi 6 yarım kubbeden oluşmuştur. Kubbenin dış çapı 12,5 metre ve kubbenin dış yüksekliği ise 24,5 metredir. Caminin hünkar mahfeli solda yer alır. İç avlu 14 sütuna dayalı olup 18 kubbenin altındadır. Caddeden iki kapıyla avluya girilir. Tek şerefeli iki minaresi vardır. Şadırvanı 8 sütunludur. Caddedeki kapı 1950'lerde yol sebebiyle geri çekilmiştir. Caminin girişi merdivenlidir. Sebili bronzdan yapılmıştır. Hamamı yıktırılmış, caddedeki cephesine ek dükkânlar yapılmıştır. Caminin kapısının üst başında (1826/27) tarihli bir yazıt bulunmaktadır.

Caminin yanındaki III. Mustafa Türbesinde padişah III. Mustafa ve oğlu III. Selim'in mezarları bulunur. Türbenin arkasındaki Laleli Camii'nin banisidir.

 

Herhangi bir yorum yapılmadı, ilk yorumlayan siz olun
Yorumunuz onaylandıktan sonra yayınlanacaktır..
 
 
Yukarı