• Twitter
  • Facebook
  • Youtube
  • Instagram

Esnaf Loncalarının Kağıthane’deki Ayak İzleri

Esnaf Loncalarının Kağıthane’deki Ayak İzleri

HABERLER | 11 Haziran 2015 - 12:53



Kağıthane İstanbul’da her zaman çok önemli roller üstlenmiş bir ilçe. Zamanında büyük etkiler bırakan esnaf loncalarının yolu da şehrin mesire yeri olma özeliği ya da başkaca nedenlerle bir şekilde mutlaka Kağıthane’den geçmiş. Milliyet Yayınları’nın Mayıs 1972 tarihinde çıkardığı Şemsettin Kutlu tarafından derlenen ‘Bu Şehri İstanbul ki’ kitabından sizlere aktaracağımız notlar da bunu kanıtlıyor.

Bu şehri İstanbul ki:

Bilindiği gibi Musahipzade Celal, engin tarih kültürü ile ince bir zevki tiyatro sanatını ve mizahı ustalıkla bir araya getirmiş Türk yazarlarındandır. Daha çok tiyatro eserleriyle tanınan Musahipzade Celal’in roman denemeleri de vardır. Aşağıdaki güçlü ve güzel parça, onun günümüzden yarım yüzyıl önce bir dergide tefrika edilirken tamamlanmadan yarım kalan bir romanından alınmıştır.



Kağıthane’de bir bahar bayramı

Sünnet Köprüsü’nden geçip Silahdarağa’ya giden geniş alan üzerinde iki direkli büyükçe bir çadır kurulmuş. Halılarla süslenmiş, sedirlerle düzenlenmiş. Ortada ocaklar yakılmış, kuzular çevriliyor; kazan kazan yemekler pişiriliyor. Çadırın önünde kazıklara bağlı iplerle sınırlanmış büyük bir yer göze çarpıyor. İri meydan sinileriyle sofralar kurulmuş, yemekler yeniyor.

İstanbul’da bulunan her sınıf meslek sahiplerinin, esnaf loncalarının elbirliğiyle her yılın yaz mevsimine doğru çeşitli eğlenceler düzenlenirdi. Bu eğlenceler, başta Kağıthane olmak üzere, Veliefendi, Çırpıcı, Bendler, Aynalıkavak, Sarıyer, Beykoz, Çubuklu, Kalender, Göksu, Çamlıca, Fenerbahçe, Florya, Yuşa mesirelerinde olurdu. İstanbul halkı da bunlardan hangisi, nerede olacaksa hemen haberini alır, oraya koşardı...

İşte bugünkü eğlence Kaşıkcı esnafının ve loncasınınkiydi. Kaşıkcı esnafı bir haftadan beri bu eğlentilere ve gezmelere devam ediyor, türlü türlü eğlencelere düzenleyerek safa sürüyorlardı. Bugün kahya gelecek, kalfalıktan ustalığa yükselecek birine özel törenle peştamal kuşatacak, eğlentiler de son bulacaktı.

Dökme çuha şalvarlı, ipek kuşaklı, sevai, diba, hatemi kumaşlardan mintanlar giymiş, dolama ipek sarıklarını sivri tepeli renk renk çuha külahlarına pek yakıştırmış esnaf gençlere son hazırlıklara dikkat ve özen gösteriyorlar, bellerindeki ipek futalarla pervane gibi dolaşan dört kaşlı çıraklar kuzu kebaplarını, pilavları, nefis tatlıları, lenger lenger sofralara taşıyorlar; bir kısmı da sofradan kalkanlara sırmalı havlular tutarak leğen ibrikle el yıkayanlara su dökerek, sitiller (küçük kovalar) ile kahveler, yasemin çubuklar ikram ediyorlar, öte yanda da saz takımı mükemmel bir fasıl yapıyordu.

Esnaf arasında saz söz ehli, nükteci, cerbezeli, güzel şiir okumaya kabiliyetli kimseler olduğu gibi taklitçi, oyuncu çeşidinden olanları da bulunurdu. Özellikle bu esnaf takımlarının kendi aralarında düzenledikleri ortaoyunları, benim diyen ortaoyunculara üstün gelebilirdi.

Birden ortalıkta bir telaş oldu. Meydanın çevresini saran halk yol açtılar. En önde esnafın disiplin işlerini yönetmekle görevli, eli asalı yiğitbaşısı ve onun arkasında kaşıkçılar kahyası ve lonca kurulu ağır ağır büyük çadıra doğru ilerlediler. Herkes kahyanın, bu saygıdeğer ihtiyarın ellerini öpüyor, olağanüstü bir sevgi göstererek onu karşılıyordu. Kahyanın koluna girip izzet ikramla onu çadırdaki süslü sedire oturttular. Yeniden eller öpülüp selamlaşıldı. Altın gümüş işli çubuklar, kahveler sunularak bir süre dinlenildikten sonra atlas üzerine ipek işlemeli sofra yere yayıldı. Zarif bıçaklar, kaşıklar cilalı büyük sininin kenarına dizildi. Ortasına meşin üzerine sırma işlemeli nihali (tabak altına konulan meşin özel yuvarlak) kondu.

Kaşıkçılar kahyası, esnafın ileri gelenleri ile birlikte sofraya oturdu. Saz takımı yeniden güzel bir hüzzam faslına başlamıştı. İple çevrilmiş alanın dışından Kağıthane’yi ve çevresini dolduran halk; atlı, arabalı, yaya, kadın, erkek, çoluk çocuk omuza çıkmış onları seyrediyordu.

 

Herhangi bir yorum yapılmadı, ilk yorumlayan siz olun
Yorumunuz onaylandıktan sonra yayınlanacaktır..
 
 
Yukarı