• Twitter
  • Facebook
  • Youtube
  • Instagram

İlk otomobilden, ilk trafik kazasına İstanbul

İlk otomobilden, ilk trafik kazasına İstanbul

HABERLER | 11 Haziran 2015 - 12:56

 

Dünyada 16’ncı yüzyılın sonlarında teknolojik yatırımların yapılmaya başladığı otomobil serüveninde 19’uncu yüzyıl sonlarında önemli aşamalara gelindi. Osmanlı İmparatorluğu’nun tahtı İstanbul’un Arnavut kaldırımlı sokakları otomobil denen adsız arabayla 1895 yılında tanıştı.

 

İlk özel otomobilleri -Sermet Muhatar Alus’a göre- Basra eşrafından Züheyirzade Ahmet Paşa getirmiştir. Züheyirzade’nin otomobili, üstü açık ve kırmızı renktedir. Anlatımlara göre saatte 20 kilometre hız yapan otomobile binenler kutuplara gidecek gibi kürklere bürünüp, rüzgardan korunmak için de geniş gözlükler takarlardı. Otomobilin yaygınlık kazanması ise, Meşrutiyet’ten sonra oldu. İlk toplu alım, 1909 yılında ordu için yapıldı.

 

İlk otomobillerin İstanbul sokaklarında dolaşmaya başlamasıyla trafik kazaları da yaşanmaya başladı. Gürültüleri çok uzaklardan duyulan araçların halkta huzursuzluk yarattığı bu dönemde 1912 yılının 27 Ocak gecesi, gece saat 10 sıralarında Zincirlikuyu’dan Beyoğlu’na giden İtalyan sefaretinin şoförü Rediko Rasi, Şişli Camii’nin önünde ‘İdris’ adlı bir Arnavut’a çarptı ve ilk trafik kazası böyle yaşandı. Rasi, neye uğradığını şaşırarak, hemen olay yerinden uzaklaşmaya çalıştı ancak Taksim’e varmadan Pangaltı’nda polislerle karşılaştı. Polisler ihtar ateşiyle durdurabildikleri İtalyan şoförü hemen tutukladı. Bu arada, kazada ağır yaralanan İdris, Şişli Etfal Hastanesi’ne kaldırılmış ancak kurtarılamamıştı. Kazaların başlamasıyla birlikte trafiğin düzenlenmesi gerektiği de ortaya çıktı. İlk trafik şubesi de 1923 yılında açılmış oldu.

 

İlk dolmuş hattı Nişantaşı-Eminönü

 

İlk taksiler, otomobillerin çoğalmasıyla birlikte taksicilikle araba kiralama arası yeni bir iş alanı doğmasıyla başladı. İlk olarak damat İbrahim Zülküf Paşa İstanbul’a 10 otomobil getirmiş, bunlar için Harbiye’de şimdi Divan Oteli’nin bulunduğu yerde Garage Ottoman’ı yaptırmıştı. Büyük girişimcilerin ardından, halktan ilk otomobil sahibi olup taksicilik yapan kişinin şoför Abdurrahman olduğu sanılıyor. İlk taksi durakları Beyoğlu’nda Tokatlıyan Oteli’nin köşesinde ve Pangaltı’da oluştu. İlk dolmuş 1929 yılında büyük buhran olarak andığımız ekonomik krizin yaşanmasıyla başladı. Bütün esnaf gibi taksiciler de evlerine nasıl ekmek götüreceklerini düşünürken Cağaloğlu’nda lokanta işleten Aşçı Hamit yeni bir fikir verdi. Taksiciliğe başlayan Halit aynı yöne giden 4 müşteriye saatin yazdığı ücreti paylaşmayı önerdi bu önerinin kabul görmesi, Nişantaşı-Eminönü seferlerinin başlaması anlamına geliyordu. Bizim de ne zaman yolumuz Eminönü’ne düşse uzayıp giden kuyruğuna bir heves girdiğimiz bu dolmuş durağı İstanbul’un iki merkezi arasında uzun yıllarca mekik dokudu.

 

İlk otomobil yarışları Gülhane Parkı’nda

 

İlk otomobil yarışları 1920’li yılların başlarında yapılan hız denemeleriyle başladı. Bu hız denemelerinin bilinen en eskisi, Otomobilciler Cemiyeti Başkanı Kadızade Senihi Bey ile Çiçek Pasajı’nın sahibinin oğlu Vasıl Efendi arasındadır. Yarış Gülhane Parkı’nda yapıldı. İki yarışçı da ‘balta burun’ denilen Mercedesler’le yarışıyordu. Yarış berabere sonuçlandı. Gerçek anlamda ilk otomobil yarışı 1927 yılında İstanbul Otomobilciler ve Şoförler Cemiyeti’nin Veliefendi Çayırı’nda yapıldı. Yarışı ‘Buic’ marka otomobiliyle yarışan Suphi ve Ziya Beyler birinci olarak tamamladı. İlk otomotivci ise Satılmış Şahin’di.

 

Araç sayısı arttıkça, daralıyoruz

 

Türkiye 1961 yılında ilk kez yüzde yüz yerli otomobilini üretti. İstanbul 19’uncu yüzyıl sonlarında tanıştığı otomobilin yarattığı sorunları gidermek bir yana dursun, hafifletmek savaşıyla nefes almaya devam ediyor. Açık hava otoparkı görünümündeki kentte yaklaşık 2 milyon 500 bin araç bulunuyor. Bunların yaklaşık 18 bini ticari taksi ve yılda 4 milyon 500 bin ton benzin tüketiliyor. İstanbul'da bir günde yaklaşık olarak, ortalama 300 araç trafiğe katılıyor. Araç sayısı genişledikçe de İstanbul daralıyor.

 

 

 

Herhangi bir yorum yapılmadı, ilk yorumlayan siz olun
Yorumunuz onaylandıktan sonra yayınlanacaktır..
 
 
Yukarı