• Twitter
  • Facebook
  • Youtube
  • Instagram

Eyüp Oyuncakçılığı

Eyüp Oyuncakçılığı

HABERLER | 07 Eylül 2015 - 10:20

Eyüp Oyuncakları uzun bir aradan sonra Eyüplü ev kadınları tarafından tekrar hayata geçirildi.

Avrupa Birliği Avrupa Komisyonu Türkiye Delegasyonu, Tarih Vakfı ve Türkiye İş Kurumu’nun ortak çalışması olan ve Eyüp Belediyesi’nin katkılarıyla hayata geçirilen Eyüp Oyuncakçılığı projesinin ürünleri, 18-24 Nisan tarihleri arasında Avrupa Birliği Bilgi Merkezi’nde sergilendi.

Kökeni 17. yüzyıla dayanan ve Osmanlı sarayının vazgeçilmezlerinden olan 'Eyüp Oyuncakları' ev kadınlarının elinde yeniden hayat buldu. Eyüp Oyuncaklığı Projesinde yer alan ev hayatından sıkılan ya da meslek edinmek isteyen Eyüplü kadınlar, dizlerinin dibinde çocukları olduğu halde bir yandan torna tezgahlarında çalışıyor, bir yandan da üretilen tahta oyuncakları ve beşikleri boyuyarak hem boş zamanlarını değerlendirdikleri için hem de kültür mirasını yaşattıkları için çok mutlular.

Tarih Vakfı’nın, geçmişte Eyüp üzerine yaptığı pek çok çalışma; oyun ve oyuncak tarihi konusunda yaptığı araştırmalar ve Eyüp Oyuncakçılığı’nın yeniden hayata geçirilmesi amaçları birleştirilerek, “Yeni Fırsatlar Programı”ndan sağlanan bir destekle bölge kadınlarının istihdamına yönelik bir proje yaratıldı. Böylece hem kaybedilmiş önemli bir kültürel mirası olan Eyüp Oyuncakçılığı’nın yeniden canlandırılması, hem de oyuncakların kadınlar tarafından üretilmesiyle, kayıt dışı ekonominin önlenmesi yolunda bir adım daha atıldı. Proje kapsamında, önce 6 katılımcı, “eğitmen” olarak eğitildi. Bir ay süren bu eğitimin ardından, Ağustos ayında başlayan ve iki ay süren başka bir eğitim ile 55 işsiz kadına, oyuncaklar, Eyüp Oyuncağı üretimi ve pazarlama eğitimleri verildi. Ayrıca, Anne Çocuk Eğitim Vakfı (AÇEV) ile yapılan işbirliğiyle, eğitimlere katılan kadınlar arasında 3-9 yaş grubunda çocukları olan annelere Ana Destek Programı eğitimi verilerek, özellikle aile-çocuk ilişkisi, beslenme, okula hazırlık ve önleyici sağlık konuları ele alındı.

Projede, Eyüp Belediyesi’nin katkılarıyla sürdürülebilirliğin sağlanması yolunda önemli adımlar da atıldı. Eyüp Belediyesi, Eyüp Sultan Mehterhânesi’nin bir bölümünü Eyüp Oyuncakçılığı eğitimi için atölye ve çalışma mekanı olarak tahsis ettikten sonra, oyuncakların satışının sağlanması için de bir ya da birkaç dükkanın tahsisini taahhüt etti. Böylece proje, Fener–Balat semtlerinde yaşayan kadınlarla beraber Eyüp bölgesini de kapsayacak biçimde genişletildi. Ayrıca bu geleneksel zanaatı öğrenen Eyüplü kadınların, Eyüp Belediye Başkanlığı desteğiyle dernekleşme çalışmaları da devam ediyor.

Eyüp Oyuncakçılığı

Oyuncak üretiminin kendine mesken olarak Eyüp’ü seçmesi tesadüfi değildir. Eyüp’ün Osmanlı İmparatorluğu’nun gelişme dönemindeki rollerinden biri, devletin halkla ilişkiye geçtiği ideolojik ve simgesel tahta oturma (cülus), bağlılık yemini (biat), kılıç kuşanma törenlerinde, sünnet, doğum ve zafer kutlamalarında odak olmasıdır. Eyüp dinsel ve dinlenme amaçlı bir ziyaret ve konaklama mekanı; buna dayalı imalat ve ticaret (seramik, çanak-çömlek, oyuncak atölyeleri) işlevleri ile İstanbul’un Haliç çevresindeki mekansal yapılanmasında bir son nokta haline gelmişti. Eyüp Oyuncakçılığı’nın bir de ekonomik olarak konumlanışı vardır. Eyüp Oyuncakları tamamıyle atık malzemenin değerlendirilmesi üzerine temellendirmişti. Tahtakale’nin tahta artıkları ve sobacıların artık tenekeleri; Sütlüce Mezbahası’ndan atılan deri ve bağırsak fazlası; Kağıthane ile Alibeyköy derelerinin biriktirdiği kilin kullanılmasıyla, Eyüp Oyuncakları’nın temel malzemeleri elde edilmiş oluyordu. Bu üçgenin ortasında kalan Eyüp, özellikle sünnet merasiminin bir parçası olarak gelen potansiyel çocuk müşterilerini de bularak bir oyuncak sektörü merkezi oldu. Fakat Eyüp Oyuncakları, özellikle 19. yüzyıl sonunda Pera’da açılan mağazalardaki oyuncaklarla rekabet edemedi. Zaten Eyüp Oyuncakları denen türün varoluş sebebi, malzemelerinin kısıtlı olmasıydı. Ayrıca İstanbul’un gelişimi ve sanayileşmesi içerisinde yeni doğan ihtiyaçlarla Eyüp semtinin dönüşümü de bu zanaatın ortadan kalkmasına yol açan etkenlerden biridir. 1950 yıllarında Kartal, Bomonti ve Kağıthane’de çok sayıda sanayi kolu üretime başladı. 1957’de Başbakan Adnan Menderes’in Eyüp Bulvarı’nı açmasıyla meşhur Oyuncakçılar Çarşısı yok oldu.

Herhangi bir yorum yapılmadı, ilk yorumlayan siz olun
Yorumunuz onaylandıktan sonra yayınlanacaktır..
 
 
Yukarı